Bij binnenkomst lijkt het even of Nick Cave & The Bad Seeds een verrassingsoptreden in het Patronaat geven: tien coole muzikanten in stoffige colberts op het podium, een gezond ongezonde sfeer van grootstedelijk verderf en dreigend melancholiek pianogetinkel in mistroostige ballades over onmogelijke liefdes die tot jeukende littekens zijn verworden. Het betreft hier echter Q-Club en Raskolnikov: twee gedreven Nederlandse groepen van internationale klasse die zich onder het label Unsound als onafhankelijk muziekcollectief manifesteren en in het schemergebied van rock, chanson, filmmuziek, jazz, blues en soul opereren. 'European romanticism', 'city blues' en 'the unsound revolution' zijn enkele
steekwoorden in de korte films die te zien zijn op een scherm achter het podium en die vast onderdeel vormen van de serie optredens die de groepen dit najaar samen verzorgt. Twee groepen op één podium. De vondst is tamelijk uniek, maar de momenten dat alle bandleden tegelijkertijd een instrument bespelen zijn op een vinger te tellen.

Ondanks de overeenkomst in muzikale sfeer en benadering blijven Q-Club en Raskolnikov twee op zich zelf staande bands. De avond is ook niet bedoeld als een samenhangend of conceptueel verhaal. Beide ensembles doen 'hun ding' en het komt de arrangementen alleen maar ten goede dat er in totaal twintig muzikale handen voor handen zijn (hetgeen vooral tot uiting komt in de zoemende orgelrijkdom en percussieve extra's).

Raskolnikov - met de van Spasmodique en Cobraz bekende Rotterdammer Mark Ritsema als onbetwiste voorman en podiumpersoonlijkheid - is vernoemd naar de hoofdrolspeler in Dostojevski's roman Schuld en Boete.Toepasselijk, want de wanhoop in Ritsema's meestentijds nachtelijke belevenissen is immer nabij. In het huiveringwekkend bluesy Shanty bijvoorbeeld, waar Ritsema zonder microfoon en slechts begeleid door Hammond-orgel en trommel de zaal bijna tot stilte schreeuwt. Imponerend.

In het al even indrukwekkende soul noir-epos Wintertown balanceert Raskolnikov tussen ingetogen drama en hartverscheurende pathetiek. Dat de hoofdpersoon weg wil uit de stad waar zijn ex-geliefde nog verkeert wordt op klare wijze aannemelijk gemaakt. Ritsema dikt die state of
mind aan met woorden die op een duidelijke voorliefde voor het leven aan het randje van de goot duiden. De bijbehorende, treffende cliché's maken het verhaal daarmee soms wel iets afstandelijker dan de gepassioneerde muziek doet vermoeden. Het roept de vraag op of Ritsema
bij het schrijven van zijn teksten vooral put uit persoonlijke ervaringen of uit zijn ongetwijfeld interessante platen- en boekenkast.

Hetzelfde geldt een beetje voor Q-Club, dat het publiek net als Raskolnikov een prachtig bad van warme misère voorschotelt, maar soms eventjes lijkt te vervallen in maniërisme. De zes muzikanten uit Hoorn begeven zich muzikaal in iets zachtmoediger contreien dan hun
Rotterdamse Unsound-collega's. De zachtjes croonende zanger Jos Leo lijkt minder getormenteerd dan Ritsema. Daar staat tegenover dat Q-Club een sterke poppy troefkaart bezit (ergens tussen Spain, Tindersticks en Morphine). En als Mark Ritsema in het ijzersterke Q-Club-nummer The Land of Cockaigne een passende tweede stem inzet, lijkt het - ook qua motoriek - even alsof de Nederlandse Blixa Bargeld op bezoek is.

Artikelen uit OOR 24

Fret December